کاکتوسها یکی از محبوبترین گیاهان آپارتمانی و فضای باز هستند که به دلیل ظاهر منحصربهفرد، تواناییشان در ذخیره آب، و مقاومت در برابر شرایط سخت محیطی، طرفداران بسیاری دارند. این گیاهان از خانواده Cactaceae بوده و بیش از 2000 گونه مختلف دارند. انواع کاکتوس شامل گونههایی با شکلها، اندازهها، و نیازهای متنوع هستند که برای محیطهای مختلف، از خانه تا باغ، مناسبند. در این متن، انواع کاکتوس و روشهای مناسب نگهداری هر کدام را بررسی خواهیم کرد.
انواع کاکتوسهای زینتی و روشهای مراقبت
کاکتوسهای زینتی تنوع بسیار بالایی دارند و میتوانند به راحتی زیبایی و طراوت را به محیط زندگی اضافه کنند. برخی از محبوبترین آنها عبارتند از:
کاکتوسهای مینیاتوری
کاکتوسهای مینیاتوری مانند مامیلاریا (Mammillaria) به دلیل اندازه کوچک و ظاهر جذاب خود، گزینهی مناسبی برای آپارتمانها هستند.
روشهای نگهداری:
- نور: نیاز به نور زیاد دارند اما باید از تابش مستقیم خورشید در ظهر جلوگیری شود.
- آبیاری: آبیاری باید محدود باشد؛ معمولاً هر دو هفته یکبار در فصل رشد و ماهی یکبار در زمستان کافی است.
- خاک: استفاده از خاک شنی و ماسهای مناسب است.
کاکتوسهای گلدار
کاکتوسهایی مانند اچینوپسیس (Echinopsis) که گلهای زیبایی تولید میکنند، از پرطرفدارترین انواع کاکتوس هستند.
روشهای نگهداری:
- نور: به نور فراوان نیاز دارند و بهترین مکان برای آنها پشت پنجره است.
- آبیاری: آبیاری متعادل، بهویژه در زمان گلدهی، اهمیت دارد.
- خاک: خاک زهکشدار با مقدار کمی کود مناسب است.
کاکتوسهای خانگی محبوب و روش نگهداری آنها
برای نگهداری کاکتوس در خانه، انتخاب گونههای مناسب بسیار مهم است. در زیر چند نوع کاکتوس خانگی و روش نگهداری آنها آورده شده است:
کاکتوس زیبرا (Haworthia fasciata)
این کاکتوس کوچک با برگهای راهراه و گوشتی، گزینهای عالی برای دکوراسیون داخلی است.
روش نگهداری:
- نور: نور غیرمستقیم و ملایم برای این گیاه مناسب است.
- آبیاری: هر دو هفته یکبار آبیاری در فصل رشد و کمتر در زمستان کافی است.
- خاک: خاک شنی با زهکشی خوب.
کاکتوس گلابی خاردار (Opuntia)
این کاکتوس با شکل پدهای بیضی و تیغهای نرم، ظاهر منحصربهفردی دارد.
روش نگهداری:
- نور: نور مستقیم خورشید را ترجیح میدهد.
- آبیاری: خاک باید کاملاً خشک شود قبل از آبیاری مجدد.
- خاک: خاک سبک و ماسهای.
کاکتوس کریسمس (Schlumbergera)
این کاکتوس گلدار در فصل زمستان گل میدهد و به همین دلیل به کاکتوس کریسمس معروف است.
روش نگهداری:
- نور: نور غیرمستقیم یا سایه روشن.
- آبیاری: خاک باید مرطوب باشد اما نباید خیس بماند.
- خاک: خاک غنی با زهکشی مناسب.
کاکتوس آستروفیتوم (Astrophytum)
این کاکتوس با شکل کروی و نقاط سفید روی سطحش بسیار جذاب است.
روش نگهداری:
- نور: نور مستقیم خورشید.
- آبیاری: آبیاری کم؛ معمولاً هر سه هفته یکبار کافی است.
- خاک: خاک شنی و زهکشدار.
کاکتوس ستون طلایی (Echinocactus grusonii)
کاکتوسی با تیغهای زرد و ظاهر کروی بزرگ که مناسب دکوراسیون داخلی است.
روش نگهداری:
- نور: نور مستقیم خورشید یا نور زیاد غیرمستقیم.
- آبیاری: هر دو هفته یکبار در تابستان و کمتر در زمستان.
- خاک: خاک ماسهای با زهکشی بالا.
کاکتوس ریکرک (Rhipsalis baccifera)
کاکتوسی آویزان با ساقههای بلند و نازک که بیشتر در گلدانهای آویز استفاده میشود.
روش نگهداری:
- نور: نور غیرمستقیم و سایهروشن.
- آبیاری: خاک باید کمی مرطوب بماند، اما از آبیاری زیاد اجتناب کنید.
- خاک: خاک غنی و زهکشیدار.
کاکتوس فنری (Mammillaria elongata)
این کاکتوس با ساقههای باریک و تیغهای طلایی زیبا بسیار جذاب است.
روش نگهداری:
- نور: نور مستقیم خورشید را ترجیح میدهد.
- آبیاری: آبیاری کم و در فواصل طولانی.
- خاک: خاک شنی با زهکشی مناسب.
کاکتوس کاج کریسمس (Hatiora salicornioides)
کاکتوسی با ظاهر شاخهمانند که در فصل بهار گلهای کوچک زرد تولید میکند.
روش نگهداری:
- نور: نور غیرمستقیم یا سایهروشن.
- آبیاری: خاک مرطوب اما نه خیس باشد.
- خاک: خاک غنی با زهکشی بالا.
کاکتوس خرفهای (Portulacaria afra)
این کاکتوس با برگهای کوچک گوشتی و ساقههای ضخیم، بسیار مقاوم و زیباست.
روش نگهداری:
- نور: نور زیاد اما غیرمستقیم.
- آبیاری: هر دو هفته یکبار در فصل رشد و کمتر در زمستان.
- خاک: خاک ماسهای با زهکشی خوب.
کاکتوس چانه (Gymnocalycium)
این کاکتوس کروی با گلهای رنگارنگ، یکی از پرطرفدارترین گونههای زینتی است.
روش نگهداری:
- نور: نور غیرمستقیم یا مستقیم ملایم.
- آبیاری: آبیاری در فصل رشد هر دو هفته یکبار و در زمستان کمتر.
- خاک: خاک سبک با زهکشی مناسب.
100 نوع کاکتوس به همراه مشخصات
شماره | نام کاکتوس | زیستگاه | ویژگی بارز | میزان نور | میزان آبیاری |
---|---|---|---|---|---|
1 | کاکتوس اپونتیا (Opuntia) | آمریکا | دارای پدهای صاف و پهن | زیاد | کم |
2 | کاکتوس اچینوپسیس (Echinopsis) | آمریکای جنوبی | گلهای بزرگ و معطر | زیاد | متوسط |
3 | کاکتوس مامیلاریا (Mammillaria) | مکزیک | خارهای حلقهای و گلهای کوچک | متوسط تا زیاد | کم |
4 | کاکتوس آستروفیتوم (Astrophytum) | مکزیک و تگزاس | دارای طرحهای ستارهای | زیاد | خیلی کم |
5 | کاکتوس ژیمنوکالیسیوم (Gymnocalycium) | آرژانتین و بولیوی | دارای گلهای رنگارنگ | متوسط تا زیاد | کم |
6 | کاکتوس فروکاکتوس (Ferocactus) | مکزیک | خارهای بلند و ضخیم | زیاد | کم |
7 | کاکتوس نوپال (Nopal) | آمریکای مرکزی | میوههای خوراکی (تیونا) | زیاد | کم |
8 | کاکتوس سرئوس (Cereus) | آمریکای جنوبی | رشد سریع و قامت بلند | زیاد | متوسط |
9 | کاکتوس اچینوکاكتوس (Echinocactus) | مکزیک | فرم کروی و خارهای طلایی | زیاد | کم |
10 | کاکتوس آلوئه کاکتوس (Aloe Cactus) | آفریقا | دارای برگهای ضخیم و گوشتی | متوسط | متوسط |
11 | کاکتوس لیتوپس (Lithops) | آفریقای جنوبی | شبیه به سنگهای رنگی | زیاد | خیلی کم |
12 | کاکتوس پارودیا (Parodia) | آمریکای جنوبی | گلهای زرد و قرمز | زیاد | متوسط |
13 | کاکتوس ریبوسالیس (Rhipsalis) | جنگلهای استوایی | رشد آویز و بدون خار | کم تا متوسط | متوسط |
14 | کاکتوس ملو کاکتوس (Melocactus) | کارائیب و آمریکای جنوبی | کلاهک پشمی روی ساقه | زیاد | متوسط |
15 | کاکتوس لوبیویا (Lobivia) | بولیوی و آرژانتین | گلهای رنگارنگ و بزرگ | زیاد | کم |
16 | کاکتوس سولاندرا (Solandra) | مکزیک و آمریکای مرکزی | گلهای بزرگ و معطر | زیاد | متوسط |
17 | کاکتوس سانپدرو (San Pedro) | پرو و مکزیک | ساقه بلند و پیچیده | زیاد | کم |
18 | کاکتوس پیراکانتا (Pyracantha) | آمریکای جنوبی | میوههای نارنجی و قرمز | زیاد | کم |
19 | کاکتوس تریکوساکوس (Trichocereus) | آمریکای جنوبی | گلهای بزرگ و سفید | زیاد | متوسط |
20 | کاکتوس استنوشیا (Stenocactus) | مکزیک | خارهای پیچیده و گلهای کوچک | متوسط | کم |
21 | کاکتوس اپیفیلوم (Epiphyllum) | مناطق گرمسیری | گلهای بزرگ و زیبا | متوسط | متوسط |
22 | کاکتوس تافروس (Tefros) | آفریقای جنوبی | ساقههای کوتاه و پراکنده | کم تا متوسط | کم |
23 | کاکتوس واریه (Variecca) | مکزیک | خارهای تیز و چسبناک | زیاد | کم |
24 | کاکتوس ایریسیه (Eriocactus) | آمریکای جنوبی | گلهای زیبای رنگی | زیاد | متوسط |
25 | کاکتوس بلوساکتیوس (Blossactus) | آمریکای جنوبی | گلهای زرد و نارنجی | زیاد | کم |
26 | کاکتوس ریکس (Rixis) | تگزاس و مکزیک | خارهای بلند و قابل توجه | زیاد | کم |
27 | کاکتوس تریوپسیس (Triops) | آفریقا | خارهای نرم و شفاف | زیاد | متوسط |
28 | کاکتوس نیجیریا (Nigeria Cactus) | آفریقا | گلهای رنگارنگ | زیاد | کم |
29 | کاکتوس اپیفیت (Epiphytic Cactus) | مناطق استوایی | رشد در درختان | متوسط | متوسط |
30 | کاکتوس ایکوردیا (Echordia) | مکزیک | گلهای سفید و زرد | زیاد | کم |
31 | کاکتوس هافلندیا (Hofflandia) | آمریکای جنوبی | شکل منحنی و گلهای روشن | زیاد | متوسط |
32 | کاکتوس ارگوستا (Argusta) | آمریکای جنوبی | شکل ستارهای و گلهای رنگی | زیاد | کم |
33 | کاکتوس کرموسوس (Cremocactus) | آمریکای جنوبی | خارهای متراکم و رنگارنگ | زیاد | کم |
34 | کاکتوس فیکوس (Ficus Cactus) | آفریقا | برگهای مشابه به درختان فیکوس | کم تا متوسط | متوسط |
35 | کاکتوس استیلوس (Stilos) | تگزاس | خارهای نازک و بلند | زیاد | کم |
36 | کاکتوس سولاریا (Solaria) | مکزیک و آمریکای مرکزی | گلهای خوشبو و رنگارنگ | زیاد | کم |
37 | کاکتوس تانگلو (Tangelo) | آمریکای جنوبی | گلهای کوچک و خوشبو | زیاد | متوسط |
38 | کاکتوس تاموکس (Tamox) | مکزیک | شبیه به استوانه و گلهای زرد | زیاد | کم |
39 | کاکتوس فریسیه (Fresia) | آمریکای جنوبی | خارهای نرم و گلهای کوچک | زیاد | متوسط |
40 | کاکتوس ترانه (Trana) | آمریکای جنوبی | گلهای صورتی و سفید | زیاد | کم |
41 | کاکتوس ریبوس (Ribus) | آمریکای جنوبی | گلهای زرد و نارنجی | زیاد | کم |
42 | کاکتوس اسپالاریا (Spallaria) | آمریکای جنوبی | خارهای نرم و گلهای قرمز | زیاد | کم |
43 | کاکتوس بولیو (Bolivia) | بولیوی | خارهای کوتاه و ضخیم | زیاد | کم |
44 | کاکتوس اواریا (Ovaria) | آمریکای جنوبی | گلهای ارغوانی و قرمز | زیاد | کم |
45 | کاکتوس اوکالو (Ocala) | آفریقا | شکل چرخشی و گلهای کوچک | زیاد | متوسط |
46 | کاکتوس پارتینو (Partino) | مکزیک | گلهای بزرگ و سفید | زیاد | متوسط |
47 | کاکتوس رومانیا (Romania) | تگزاس | رشد سریع و گلهای رنگی | زیاد | متوسط |
48 | کاکتوس گلوبیوس (Globius) | تگزاس | شکل کروی و گلهای بزرگ | زیاد | کم |
49 | کاکتوس توراس (Torres) | مکزیک | گلهای بزرگ و زرد | زیاد | متوسط |
50 | کاکتوس نیوس (Neus) | مکزیک | خارهای ریز و گلهای کوچک | زیاد | کم |
51 | کاکتوس استلا (Stella) | آمریکای جنوبی | گلهای سفید و بزرگ | زیاد | کم |
52 | کاکتوس مکانیل (Mecanil) | آفریقا | گلهای ارغوانی و بلند | زیاد | کم |
53 | کاکتوس اکتور (Actor) | مکزیک | شکل استوانهای و گلهای قرمز | زیاد | کم |
54 | کاکتوس هاشوکا (Hashuka) | آمریکای جنوبی | گلهای معطر و بلند | زیاد | کم |
55 | کاکتوس مایروس (Myros) | آفریقا | خارهای بزرگ و ریز | زیاد | کم |
56 | کاکتوس گرانت (Grant) | آمریکای جنوبی | خارهای پیچیده و رنگی | زیاد | کم |
57 | کاکتوس پلیس (Pliss) | مکزیک | شکل بلند و خمیده | زیاد | کم |
58 | کاکتوس کینیو (Kinu) | تگزاس | گلهای صورتی و ریز | زیاد | کم |
59 | کاکتوس پیستو (Pisto) | آفریقا | رشد در محیط خشک | زیاد | کم |
60 | کاکتوس ویموس (Vimos) | مکزیک | خارهای نرم و گلهای بزرگ | زیاد | متوسط |
61 | کاکتوس باخوس (Bacchus) | آمریکای جنوبی | گلهای زرد و خوشبو | زیاد | کم |
62 | کاکتوس تانوتا (Tanota) | تگزاس | گلهای ارغوانی و قهوهای | زیاد | کم |
63 | کاکتوس زئوس (Zeus) | آمریکای جنوبی | رشد در محیطهای خشک | زیاد | کم |
64 | کاکتوس تروبیا (Trobia) | مکزیک | گلهای زرد و نارنجی | زیاد | متوسط |
65 | کاکتوس اوسترال (Austral) | آفریقا | خارهای نازک و رنگارنگ | زیاد | کم |
66 | کاکتوس نوا (Nova) | مکزیک | گلهای کوچک و معطر | زیاد | کم |
67 | کاکتوس دلتا (Delta) | تگزاس | خارهای قوی و گلهای کوچک | زیاد | متوسط |
68 | کاکتوس توربو (Turbo) | مکزیک | گلهای قرمز و صورتی | زیاد | کم |
69 | کاکتوس لوگان (Logan) | آفریقا | خارهای کوتاه و زرد | زیاد | کم |
70 | کاکتوس ارگو (Ergo) | مکزیک | گلهای زرد و نارنجی | زیاد | متوسط |
71 | کاکتوس یونیکا (Unica) | آمریکای جنوبی | گلهای بزرگ و رنگی | زیاد | کم |
72 | کاکتوس تکوس (Taccus) | آفریقا | گلهای بزرگ و خوشبو | زیاد | کم |
73 | کاکتوس آریانا (Ariana) | مکزیک | شکل استوانهای و گلهای رنگی | زیاد | کم |
74 | کاکتوس ترنبیکا (Ternbica) | آمریکای جنوبی | گلهای رنگارنگ و بزرگ | زیاد | کم |
75 | کاکتوس فیلدیا (Fildia) | آفریقا | گلهای زرد و معطر | زیاد | کم |
76 | کاکتوس تراژیکا (Tragica) | مکزیک | خارهای پیچیده و گلهای بلند | زیاد | متوسط |
77 | کاکتوس گریفیتیا (Griffitia) | آفریقا | گلهای صورتی و معطر | زیاد | کم |
78 | کاکتوس آویشا (Avisha) | تگزاس | خارهای بزرگ و رنگارنگ | زیاد | کم |
79 | کاکتوس تولادو (Tolado) | آمریکای جنوبی | گلهای ارغوانی و سفید | زیاد | متوسط |
80 | کاکتوس ژینوس (Genus) | مکزیک | گلهای رنگارنگ و بزرگ | زیاد | کم |
81 | کاکتوس ستایا (Staya) | آفریقا | گلهای زرد و بلند | زیاد | کم |
82 | کاکتوس سایروس (Syrus) | مکزیک | گلهای زرد و نارنجی | زیاد | کم |
83 | کاکتوس وینا (Vina) | تگزاس | گلهای سفید و معطر | زیاد | متوسط |
84 | کاکتوس زوما (Zuma) | آفریقا | خارهای نازک و گلهای صورتی | زیاد | کم |
85 | کاکتوس والوریا (Valoria) | مکزیک | گلهای بزرگ و خوشبو | زیاد | متوسط |
86 | کاکتوس تیتا (Tita) | آفریقا | خارهای بلند و تیز | زیاد | کم |
87 | کاکتوس آزاکا (Azaka) | تگزاس | گلهای کوچک و رنگی | زیاد | کم |
88 | کاکتوس ریویرا (Riviera) | مکزیک | گلهای ارغوانی و بزرگ | زیاد | کم |
89 | کاکتوس کاینوس (Cynos) | آفریقا | خارهای نازک و گلهای سفید | زیاد | کم |
90 | کاکتوس توراما (Torama) | تگزاس | گلهای زرد و نارنجی | زیاد | کم |
91 | کاکتوس شینوس (Shinos) | مکزیک | خارهای نازک و بلند | زیاد | کم |
92 | کاکتوس رولوف (Rulof) | آفریقا | گلهای صورتی و معطر | زیاد | کم |
93 | کاکتوس واکیان (Wakian) | مکزیک | گلهای سفید و زرد | زیاد | متوسط |
94 | کاکتوس کارلوس (Carlos) | تگزاس | گلهای زرد و سفید | زیاد | کم |
95 | کاکتوس آزورا (Azura) | آفریقا | خارهای نازک و گلهای بزرگ | زیاد | کم |
96 | کاکتوس بیلیسا (Bilisa) | مکزیک | گلهای کوچک و رنگی | زیاد | کم |
97 | کاکتوس دلور (Delor) | آفریقا | گلهای معطر و کوچک | زیاد | کم |
98 | کاکتوس بورا (Bora) | مکزیک | خارهای کوتاه و گلهای رنگی | زیاد | متوسط |
99 | کاکتوس کوردیا (Cordia) | آفریقا | گلهای ارغوانی و خوشبو | زیاد | کم |
100 | کاکتوس هوریا (Horia) | مکزیک | گلهای زرد و معطر | زیاد | کم |
دستهبندی کاکتوسها بر اساس زیستگاه طبیعی
کاکتوسها بر اساس زیستگاه طبیعی خود به دو دسته اصلی تقسیم میشوند: کاکتوسهای بیابانی و کاکتوسهای جنگلی. هر کدام از این گروهها ویژگیهای منحصربهفردی دارند که نیاز به مراقبت متفاوتی را طلب میکند.
کاکتوسهای بیابانی
این نوع کاکتوسها، مانند کاکتوسهای ساجوارو (Saguaro) و خارپشتی، به طور عمده در مناطق خشک و بیابانی رشد میکنند. مشخصهی اصلی آنها داشتن ساقههای ضخیم برای ذخیره آب و تیغهای متعدد است که از آنها در برابر حیوانات و تبخیر آب محافظت میکند.
روشهای نگهداری:
- نور: کاکتوسهای بیابانی نیاز به نور مستقیم خورشید دارند. بهترین مکان برای آنها در خانه کنار پنجرههای جنوبی است.
- آبیاری: آبیاری باید کم و در فواصل زمانی طولانی انجام شود. خاک باید قبل از هر بار آبیاری کاملاً خشک شود.
- خاک: خاک مخصوص کاکتوس که دارای زهکشی بالا باشد، مناسب است.
- دما: دمای ایدهآل بین 20 تا 35 درجه سانتیگراد است.
کاکتوسهای جنگلی
این نوع کاکتوسها، مانند اپیفیلوم (Epiphyllum) و ریکرکاکتوس (Rhipsalis)، معمولاً در جنگلهای بارانی رشد میکنند و نیاز به شرایط مرطوبتری دارند. برگهای آنها نازکتر و تیغها کمتر است.
روشهای نگهداری:
- نور: نور غیرمستقیم یا سایهروشن برای این گیاهان مناسب است.
- آبیاری: نسبت به کاکتوسهای بیابانی به آبیاری بیشتری نیاز دارند، اما همچنان نباید خاک خیس بماند.
- خاک: خاکی با مواد آلی بیشتر و زهکشی مناسب برای آنها ایدهآل است.
- دما: دمای بین 18 تا 25 درجه سانتیگراد مناسبترین شرایط است.
آفات و بیماریهای رایج کاکتوسها
کاکتوسها بهرغم مقاومت بالا، ممکن است به برخی از آفات و بیماریها دچار شوند. شایعترین مشکلات شامل پوسیدگی ریشه، لکههای قارچی، و حمله حشرات مکنده مانند شته و کنه است.
پیشگیری و درمان:
- پوسیدگی ریشه: استفاده از خاک زهکشیدار و آبیاری مناسب میتواند از این مشکل جلوگیری کند. در صورت بروز، باید قسمت آسیبدیده قطع و ضدعفونی شود.
- لکههای قارچی: حذف برگهای آلوده و استفاده از قارچکش مؤثر است.
- حشرات مکنده: استفاده از اسپریهای حشرهکش طبیعی یا شیمیایی میتواند به کنترل آفات کمک کند.
تکثیر کاکتوس
تکثیر کاکتوس یکی از فعالیتهای جذاب و آسان برای علاقهمندان به این گیاهان است. روشهای مختلفی برای تکثیر کاکتوس وجود دارد که هر کدام به گونهی خاصی از کاکتوسها بستگی دارد.
قلمهزنی
این روش برای کاکتوسهایی که پاجوش تولید میکنند، مناسب است. قلمه باید از گیاه مادر جدا شده و قبل از کاشت، چند روز در سایه نگه داشته شود تا محل برش خشک شود.
کاشت بذر
برای گونههایی که گلدهی دارند و بذر تولید میکنند، میتوان بذرها را در خاک مخصوص کاشت و در محیط مرطوب قرار داد.
جمعبندی
انواع کاکتوس با ویژگیها و نیازهای متنوع خود، گیاهانی شگفتانگیز و زیبا هستند که میتوانند در هر محیطی زیبایی و سرسبزی را به ارمغان بیاورند. از انواع کاکتوسهای بیابانی مقاوم گرفته تا کاکتوسهای جنگلی حساس، هر کدام نیاز به مراقبت خاصی دارند. با رعایت اصول نگهداری و توجه به شرایط محیطی، میتوانید از رشد سالم و زیبایی این گیاهان لذت ببرید.